źródło zdjęcia link

Lubię to!

Pod koniec października tego roku ukazała się Decyzja Komisji Europejskiej, która rozszerza zakres możliwości przyznawania znaku Ecolabel (oznakowania ekologicznego UE) na wszystkie produkty kosmetyczne (z wyjątkiem nawilżanych chusteczek, które jako produkty jednorazowego użytku z niejasnymi standardami co do oznaczania biodegradowalności zostały celowo wyłączone). Do tej pory było to możliwe tylko dla produktów spłukiwanych. Czym jest Ecolabel i dlaczego nie jest to certyfikat kosmetyków naturalnych?

Czym jest EU Ecolabel?

Oznakowanie ekologiczne Ecolabel powstało już w 1992 roku i przyznawane jest produktom o ograniczonym poziomie wpływu na środowisko w ciągu ich całego cyklu życia – od pozyskiwania surowców, przez produkcję, pakowanie, transport, użycie oraz końcowe przetwarzanie.

 

źródło zdjęcia link

Oznakowanie może być przyznane zarówno różnorodnym produktom (np. detergentom do sprzątania, zmywania i prania, ubraniom, elektronice, meblom), jak i usługom (np. turystycznym).

Oznakowania ekologicznego UE przyznawane kosmetykom, ma na celu propagowanie produktów, które mają ograniczony wpływ na środowisko pod względem ekotoksyczności i biodegradowalności, mogą zawierać jedynie niewielką ilość substancji niebezpiecznych i wymagają stosowania mniejszej ilości opakowań oraz stosujących materiały z recyklingu i opakowania zdatne do wielokrotnego napełniania. Żadnym z kryteriów przyznawania oznakowania nie jest naturalność surowców czy produktu gotowego – nie ma tam takich definicji ani wytycznych.

W raporcie podsumowującym kryteria dla kosmetyków w ramach Ecolabel porównano wpływ środowiskowy kilku grup produktów, co przedstawia wykres poniżej (na podstawie modelowania LCA – life cycle).

źródło zdjęcia link

Z wykresu wynika, że dla produktów takich jak mydła, szampony i odżywki do włosów, największy wpływ na środowisko ma faza użytkowania, podczas gdy dla szeroko rozumianych produktów skin care oraz ochrony przeciwsłonecznej krytyczne jest pozyskiwanie surowców. W przypadku past do zębów, pakowanie, użytkowanie i zakończenie „życia” są najbardziej oddziałującymi na środowisko.

Kryteria dla produktów certyfikowanych

Nowe kryteria wprowadzone decyzją 2021/1870, obejmują już wszystkie produkty kosmetyczne – spłukiwane oraz niespłukiwane. Są one ważne do końca roku 2027 i będą podlegały rewizji w roku 2024. Okres przejściowy na dostosowanie się do nowych wymagań dla obecnych posiadaczy Ecolabel wynosi 12 miesięcy (do 21.10.2022).

Celem kryteriów jest:

– zmniejszenie ogólnej toksyczności dla organizmów wodnych;

– gwarancja, że składniki są biodegradowalne i nie będą utrzymywać się w wodzie;

– ograniczenie stosowanie substancji niebezpiecznych;

– maksymalne wykorzystanie produktu znajdującego się w pojemniku, używanie minimalnej ilości materiałów opakowaniowych i stosowanie tworzyw sztucznych możliwych do recyklingu;

– używanie produktów, zawierających składniki odnawialne pochodzące ze zrównoważonych źródeł;

– gwarancja, że produkt spełnia określone wymogi jakościowe i zapewniają wysoki poziom zadowolenia użytkowników;

– informowanie konsumentów o korzyściach dla środowiska związanych z produktem w celu zachęcenia do jego zakupu.

 

  1. Toksyczność dla organizmów wodnych

To kryterium ma zastosowanie tylko dla kosmetyków spłukiwanych. Dla każdego produktu wylicza się parametr CDV (krytyczna objętość rozcieńczenia, która uwzględnia masę składników oraz współczynniki ich degradacji i toksyczności), który musi mieścić się w określonych ramach, zgodnie z kategoriami produktu:

– szampony, mydła, produkty pod prysznic i do golenia, pasty do zębów – wszystkie w formie stałej,

– płynne mydła i produkty pod prysznic,

– płynne szampony,

– kosmetyki do kobiecej higieny intymnej,

– odżywki do włosów,

– produkty do stylizacji i koloryzacji włosów (spłukiwane),

– spłukiwane peelingi,

– pianki, żele i kremy do golenia,

– pasty do zębów i płyny do płukania ust,

– inne produkty spłukiwane.

  1. Biodegradowalność

To kryterium ma zastosowanie tylko dla kosmetyków spłukiwanych. Używane w nich substancje powierzchniowo-czynne powinny podlegać łatwej biodegradacji w warunkach tlenowych i być biodegradowalne w warunkach beztlenowych. Wyjątkiem są pasty do zębów, dla których obowiązuje limit na zawartość substancji nieulegających biodegradacji. Podobnie jak w kryterium pierwszym, dla każdej kategorii produktów obowiązują odpowiednie wymagania co do biodegradacji.

  1. Toksyczność dla organizmów wodnych i biodegradowalność

To kryterium dotyczy tylko kosmetyków spłukiwanych, z wyjątkiem filtrów przeciwsłonecznych. Co najmniej 95% substancji organicznych (organiczność rozumiemy w chemicznym sposób – przez zawartość węgla w cząsteczce, a nie jako pochodzenie, jak to jest przyjęte w kosmetykach naturalnych) wchodzących w skład produktu, powinno być łatwo biodegradowalnych i/lub mieć niską toksyczność dla organizmów wodnych i/lub nie ulegać bioakumulacji i/lub być potencjalnie biodegradowalnymi i/lub nie być biodostępnymi.

  1. Substancje objęte wyłączeniami i ograniczeniami
    a) restrykcje związane z rozporządzeniem CLP

– substancje sklasyfikowane jako: wywołujące toksyczność ostrą, działające toksycznie na narządy docelowe, uczulające na układ oddechowy i skórę, stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego lub warstwy ozonowej, nie mogą występować w produkcie w stężeniu większym niż 0,01% dla produktów spłukiwanych i 0,001% dla produktów niespłukiwanych. Wyjątek stanowią substancje powierzchniowo-czynne oznaczone „H412 Działa szkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki”, których stężenie może wynosić poniżej 20% w produkcie gotowym oraz fluorek sodu (Sodium Fluoride) w pastach do zębów.

– substancje sklasyfikowane jako CMR (rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość) nie mogą znajdować się w produktach niezależnie od stężenia; wyjątek stanowi Titanium Dioxide (Nano), stosowany w produktach ochrony przeciwsłonecznej, jeśli spełnia wymogi określone w odpowiednich opiniach SCCS

– substancje sklasyfikowane jako niebezpieczne dla środowiska (zwroty H410 „Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki”, H411 „Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki”, H412 „Działa szkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki”), mogą być zawarte w produkcie końcowym w stężeniu mniejszym bądź równym 2,5% (po odpowiednich przeliczeniach); wyjątkami, których nie stosuje się do tych wyliczeń, są substancje powierzchniowo-czynne ze zwrotem H412 oraz związki cynku w maściach do łagodzenia podrażnień skórnych w stężeniu do 25%.

b) specyficzne zakazane substancje

Należą tu m.in. mikroplastik, nanomateriały, ftalany, substancje zidentyfikowane lub podejrzewane o działanie jako dysruptory endokrynne, izothiazolinony, Cocamide DEA, BHT i BHA, EDTA i jej sole, piżma, SLS w pastach do zębów, niektóre konserwanty (Benzalkonium Chloride, donory formaldehydu, parabeny, Triclosan) i niektóre filtry UV (benzofenony, Ethylhexyl Methoxycinnamate, Homosalate, Octocrylene)

c) substancje określane jako SVHC (substance of very high concern – wzbudzających szczególnie duże obawy)

Substancje ujęte na liście kandydackiej oczekujących na pozwolenie, nie występują w produkcie bez względu na stężenie.

d) substancje zapachowe

– produkty przeznaczone dla dzieci (z wyjątkiem past do zębów) oraz osób ze skórą wrażliwą nie mogą posiadać substancji zapachowych,

– 82 substancje uznane za alergeny zapachowe przez SCCS dopuszczone są z limitem zawartości w produkcie gotowym: nie więcej niż 0,01% dla produktów spłukiwanych i 0,001% dla produktów niespłukiwanych

– wszystkie używane substancje zapachowe muszą spełniać wymogi standardów IFRA

e) i f) konserwanty i barwniki

– nie mogą działać uczulająco ani ulegać bioakumulacji,

– jeśli używane są w produktach przeznaczonych do użycia w jamie ustnej, muszą posiadać odpowiednie dopuszczenie do użycia w żywności,

– dla barwników używanych w kosmetykach do makijażu i farbach do włosów obowiązują ścisłe limity zawartości metali ciężkich obecnych jako zanieczyszczenia surowca (bar, bizmut, kadm, kobalt, chrom VI, ołów i nikiel < 10 ppm, rtęć < 1 ppm)

g) filtry UV

– użycie filtrów dozwolone jest tylko w produktach niespłukiwanych,

– filtry nie mogą ulegać bioakumulacji,

  1. Opakowanie

Minimalna objętość produktu spłukiwanego (z wyjątkiem pasty do zębów) wynosi 150 ml. Warunek ten nie dotyczy produktów niespłukiwanych. Niedozwolone jest dodatkowe (drugorzędne) opakowanie, np. kartonik, w którym umieszczone jest opakowanie podstawowe. W przypadku produktów spłukiwanych z pompką, które mogą zostać otwarte bez naruszenia konstrukcji, należy zapewnić dostępność produktów uzupełniających. Dla każdego opakowania wyliczany jest wskaźnik wpływu opakowania (PIR), który zależy m.in. od wagi opakowania i obecności materiałów pochodzących z recyklingu. PIR musi mieścić się w wyznaczonym limicie (oprócz produktów w metalowych opakowaniach aerozolowych). Na etykiecie muszą zostać umieszczone informacje o odpowiedniej do użycia ilości produktu oraz zdanie: „Dzięki prawidłowemu dozowaniu produktu zmniejszysz wpływ na środowisko i zaoszczędzisz pieniądze.” lub „Dozuj produkt ostrożnie, aby nie zużywać go w zbyt dużej ilości.” oraz informacje (w formie zdań lub piktogramów) o zakończeniu użytkowania, czyli np. do jakiego pojemnika wyrzucić opakowanie oraz czy nadaje się ono do recyklingu. Określony jest także poziom opróżniania, który dla produktów spłukiwanych wynosi 95%, a dla niespłukiwanych – 90%. Opakowanie wykonane z tworzyw sztucznych powinno być tak zaprojektowane, by ułatwiało skuteczny recykling poprzez unikanie potencjalnych zanieczyszczeń i niekompatybilnych materiałów, które utrudniają rozdzielenie materiałów lub ponowne przetworzenie lub obniżają jakość recyklatu.

  1. Zrównoważone pozyskiwanie oleju palmowego, oleju z ziaren palmowych i pochodnych tych olejów

Składniki te muszą spełniać wymogi certyfikacji systemu zrównoważonej produkcji. Uznawany jest certyfikat RSPO (Roundtable for Sustainable Palm Oil) lub inny równoważny lub bardziej rygorystyczny.

  1. Zdatność do użycia

Zdatność produktu do pełnienia jego podstawowej funkcji oraz wszelkiego innego działania, należy wykazać w drodze badań laboratoryjnych albo badania konsumenckiego. Jeśli dostępne są wystandaryzowane metody laboratoryjne – należy wykonać takie badania, jeśli nie, można przeprowadzić badanie aplikacyjne, w którym musi wziąć udział minimum 20 uczestników, a końcowo co najmniej 80% z nich musi potwierdzić daną właściwość.

  1. Informacje widniejące na oznakowaniu ekologicznym UE produktów kosmetycznych

Na opakowaniu produktu, który spełnia wszystkie wymagania, może być umieszczone pole tekstowe z informacjami:

— „Spełnia surowe wymogi dotyczące substancji szkodliwych”,

— „Skuteczność potwierdzona badaniami”,

— „Mniejsza ilość odpadów opakowaniowych”

 

Jakie produkty kosmetyczne posiadają EU Ecolabel?

Oznaczenie ekologiczne UE jest popularne w Niemczech (m.in. Schwarzkopf & Henkel i marka SYOSS), Francji, Włoszech czy Szwecji (mydła Tork). Wszystkie kosmetyki (obecnie w bazie są tylko spłukiwane) znaleźć można w poniższej wyszukiwarce:

wyszukiwarka kosmetyków z EU Ecolabel

 

Polscy producenci kosmetyków póki co nie są zbyt zainteresowani posiadaniem certyfikatu Ecolabel. Jednymi z niewielu polskich wytwórców są Wiromix i Gold Drop, którzy w swojej ofercie posiadają m.in. mydła w płynie z oznaczeniem Ecolabel.

Inne oznakowania ekologiczne

W Europie istnieje jeszcze szereg innych oznakowań ekologicznych, które swoim zakresem certyfikacji obejmują także kosmetyki. Kryteria przyznawania takich oznaczeń są często do siebie zbliżone, ale ciężko je nawet miedzy sobą porównywać, bo nie patrzą na produkt dokładnie w ten sam sposób.

Najbardziej znanym oznakowaniem ekologicznym jest Nordic Swan Ecolabel, popularny w krajach skandynawskich (Dania, Szwecja, Norwegia, Finlandia, Islandia), które wyróżniają się wysoką świadomością ekologiczną obywateli. Wymagania dla produktów kosmetycznych obejmują degradowalność, bioakumulację, toksyczność dla organizmów wodnych, zakaz stosowania substancji CMR, podejrzewanych o działanie jako dysruptory enndokrynne, mikroplastiku, niedopuszczalne są kompozycje zapachowe w kosmetykach dla dzieci, uwzględnia się opakowanie i opróżnialność.

Innymi oznakowaniami ekologicznymi w Europie, które obejmują produkty kosmetyczne są:

– czeski EkologickySetrnyVyrobek (kryteria dla kosmetyków takie same jak dla EU Ecolabel)

– niemiecki Blue Angel,

– węgierski Ecolabel,

– polski Znak Ekologiczny

Ekologiczny a naturalny

Kosmetyk ekologiczny wcale nie musi być naturalny i odwrotnie – ten naturalny nie musi być ekologiczny. Przy kosmetykach naturalnych intuicyjnie czujemy o co chodzi (choć nie ma prawnej definicji) – o to, by składniki produktu w jak największym udziale były pochodzenia naturalnego. W przypadku kosmetyków ekologicznych nacisk kładziony jest na wpływ produktu na środowisko, czyli jak potocznie rozumiemy – ekologiczny, to bezpieczny dla środowiska. O ile świadomość konsumentów odnośnie naturalności kosmetyków jest spora (takie mam odczucie), o tyle ekologiczność nie jest już tak oczywista. Niestety w naszym kraju temat oddziaływania na środowisko jest nadal zaniedbany – zacznijmy choćby od tego, że nie potrafimy poprawnie segregować odpadów, a co dopiero mówić o wpływie produktu na środowisko w jego cyklu życia… Mam wielką nadzieję, że ta świadomość będzie rosła.

 

OCEŃ CIEKAWOSTKĘ:

(1 gwiazdka -ciekawostka zupełnie mi się nie podobała,
10 gwiazdek – rewelacyjna ciekawostka, proszę o więcej takich tematów)
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars6 Stars7 Stars8 Stars9 Stars10 Stars (104 votes, average: 9,22 out of 10)

Loading...

MOŻE CIĘ RÓWNIEŻ ZAINTERESOWAĆ:

– BIODEGRADOWALNA FORMUŁA – CZYLI JAKA? link

– CHUSTECZKI NAWILŻANE – NOWE OZNACZENIA link

– RAPORT GREENPEACE O MIKROPLASTIKU link

 

ŹRÓDŁA:

  1. DECYZJA KOMISJI (UE) 2021/1870 z dnia 22 października 2021 r. ustanawiająca kryteria oznakowania ekologicznego UE dla produktów kosmetycznych i produktów do pielęgnacji zwierząt, dostęp [09.11.2021] link
  2. Prezentacja Ecolabel, dostęp [09.11.2021] link
  3. EU ECOLABEL LOGO GUIDELINES, dostęp [19.11.2021] link
  4. Strona EU Ecolabel link
  5. Revision of EU Ecolabel Criteria for Cosmetic Products and Animal Care Products (previously Rinse-off Cosmetic Products), 2021, dostęp [22.11.2021] link
  6. Nordic Swan Ecolabel dla kosmetyków, dostęp [24.11.2021] link
  7. Dutta et al., Phthalate Exposure and Long-Term Epigenomic Consequences: A Review, 2020, Frontiers in Genetics, doi: 10.3389/fgene.2020.00405
  8. Wang et al., Phthalates and Their Impacts on Human Health, 2021, Healthcare, 9, 603, doi: 10.3390/healthcare9050603
  9. Phthalates, FDA, dostęp [28.01.2021] link