Źródło zdjęcia: link
Lubię to!

To, że powinniśmy używać kosmetyków zapewniających ochronę przed promieniowaniem UV jest jasne dla wszystkich. Problem pojawia się, kiedy musimy wybrać wielkość ochrony – czy SPF30 jest wystraczający? Dlaczego tak często mówi się, aby używać tylko filtrów SPF50?

SPF 30 blokuje ok. 96,7% promieniowania UV, podczas gdy SPF 60 (prawidłowe oznaczenie SPF 50+) ok. 98,3%. Wydaje się, że różnica w ochronie pomiędzy dwoma produktami z takimi wartościami SPF jest minimalna. Spójrzmy jednak na sprawę od innej strony – nie ile promieniowania jest blokowane, ale ile promieniowania dociera do skóry i teoretycznie może wywołać niepożądane skutki. Produkt z SPF 60 pozwala na dotarcie do skóry 1,7% promieniowania UV, podczas gdy SPF 30 – 3,3%, czyli prawie 2x więcej! Bardzo dobrze obrazuje to poniższe zdjęcie oraz film:

Źródło zdjęcia: link

Produkt z SPF 30 nie wydłuża czasu bezpiecznego przebywania na słońcu bez ponownego nakładania produktu, w porównaniu do SPF 50. Często produkty ochrony przeciwsłonecznej używane są niepoprawnie – w zbyt małej ilości (badania mówią, że użytkownicy aplikują od ok. 0,4 do 1,3 mg kosmetyku z filtrem UV na cm2 powierzchni skóry, gdzie SPF wyznacza się przy ilości 2 mg na cm2 skóry), aplikacja nie jest powtarzana, co dodatkowo obniża faktyczną wartość SPF.

Coraz częściej słychać również głosy, że wartości SPF umieszczane na etykietach kosmetyków, są nieprawdziwe. Zacznijmy od tego, jak bada się efektywność produktów ochrony przeciwsłonecznej. Dwoma najważniejszym parametrami jest SPF (Sun Protection Factor) oraz PPD (Persistent Pigment Darkening). SPF mówi o zdolności produktu do ochrony przed pojawieniem się rumienia, związanego z działaniem promieniowania UV (a dokładniej UVB). Obecnie rekomendowaną i powszechnie stosowaną metodą jest badanie in vivo zgodnie z ISO 24444. Polega ona na nałożeniu na skórę ochotników badanego produktu w ilości 2 mg na cm2 skóry, pozostawienie do wyschnięcia i naświetlanie (laserem o określonej długości fali) posmarowanych i nieposmarowanych miejsc światłem. Następnie na podstawie zaobserwowanych wyników (powstania zaczerwienienia przy określonej dawce promieniowania) oblicza się wartość SPF. Badania najczęściej wykonuje się na skórze pleców (rzadko wystawiana na działanie promieniowania), a ochotnicy muszą posiadać fototyp skóry I-III według skali Fitzpatricka. W przypadku PPD stosuje się najczęściej metodę in vitro, zgodną z normą ISO 24443. W tym przypadku cienką warstwę produktu nakłada się na płytkę i naświetla odpowiednią dozą promieniowania UVA, a wartość PPD wylicza się na podstawie transmitancji promieniowania. Ponieważ nie wszystkie zmienne można kontrolować instrumentalnie, matematycznie dostosowuje się do tych pomiarów wartość SPF, którą wyznaczono w badaniach in vivo, do wartości in vitro.

SPF PPD
Oznaczenie na etykiecie produktu Wyznaczona wartość SPF Poziom ochrony Oznaczenie na etykiecie produktu Wyznaczona wartość PPD
<10 <14,9 niski PA+ 2-4
15 15-19,9 średni PA++ 4-8
20 20-24,9 PA+++ 8-16
25 25-29,9 PA++++ >16
30 30-49,9 wysoki  

 

 

50 50-59,9
50+ >60 Bardzo wysoki

 

Stowarzyszenie Cosmetics Europe, które zrzesza firmy oraz narodowe stowarzyszenia związane z przemysłem kosmetycznym oraz jest ciałem doradczym UE, rekomenduje, by do określania wartości SPF korzystać z badań in vivo, a w przypadku wyznaczania PPF – in vitro. Zgodnie z wytycznymi UE, minimalny poziom ochrony przed promieniowaniem UVA wyrażony w PPD musi wynosić przynajmniej 1/3 wartości SPF, czyli dla SPF30 PPD powinno wynosić min. 10 (PA+++), a dla SPF 50 min. 16,6 (PA++++).

Czy oznaczenia SPF i PPD na etykietach kosmetyków ochrony przeciwsłonecznej są prawdziwe? Jednym z najczęściej przytaczanych argumentów jest list wysłany przez Procter&Gamble do FDA w 2011 roku. Firma zbadała produkt o deklarowanej wartości SPF 100 w pięciu różnych laboratoriach, a otrzymane wyniki wahały się od SPF 37 do 75. Dodatkowo stwierdzano, że nawet bardzo małe różnice w sposobie pomiarów SPF w różnych laboratoriach mogą mieć ogromny wpływ na ich wynik, a intensywność światła stosowanych lamp UV nie odzwierciedla normalnych warunków użytkowania (niestety nie udało nam się znaleźć oryginalnego listu/publikacji, a jedynie miejsca, gdzie przywoływane są te informacje bez podania źródeł). Podobne pytanie postawili sobie autorzy publikacji z 2016 roku, w której zbadano 44 różnych kosmetyków z filtrami UV (dostępnych w Europie, różnych typów – mleczka, kremy, balsamy, olejki, aerozole, o SPF do 15 do 50+). Wyniki pokazuje poniższy wykres.

Źródło zdjęcia: link

Po pierwsze widać, że wyznaczana wartość SPF oraz wielkość wahania tej wielkości w zależności od ilości laboratoriów, w których była badana próbka, zależy od produktu. Wynikać to może z właściwości fizykochemicznych samego produktu (np. jakich filtrów użyto, jak wygląda emulsja) czy tego, jak łatwo się go rozsmarowywuje. Im większa deklarowana wartość SPF, tym większe różnice w wyznaczanych wartościach SPF, ale dzieje się to z korzyścią dla klienta – przy zakupie produkty z SPF 30 czy 50 szansa, że ma on nawet większy współczynnik ochrony, niż produkt z SPF 20 lub 25, jest większa. Skąd biorą się różnice w wyznaczanych wartościach SPF między laboratoriami? Jest to wynik różnego sprzętu, sprawności osoby, która wykonuje testy (np. nakłada produkt), warunków środowiska (temperatury, wilgotności powietrza), metodyki statystycznej.

Okazuje się, że najważniejszym pytaniem nie jest jaką wartość SPF powinien mieć produkt ochrony przeciwsłonecznej, którego używamy, ale w jaki sposób go używamy. Zmienność osobnicza pomiędzy ludźmi (płeć, fototyp skóry, stan zdrowia, stan skóry), aktualny stan pogody, wartość indeksu UV, sposób aplikacji produktu, częstotliwość ponownego nakładania kosmetyku i wiele innych, to czynniki, które wpływają na realną ochronę przed promieniowaniem UV. Nawet produkt o najwyższej możliwej wartości SPF nie zablokuje promieniowania UV w 100%, ani nie zastąpi racjonalnego i prawidłowego jego stosowania.

 

OCEŃ CIEKAWOSTKĘ:
(1 gwiazdka -ciekawostka zupełnie mi się nie podobała,
10 gwiazdek – rewelacyjna ciekawostka, proszę o więcej takich tematów)
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars6 Stars7 Stars8 Stars9 Stars10 Stars (86 votes, average: 9,23 out of 10)

Loading...

MOŻE CIĘ RÓWNIEŻ ZAINTERESOWAĆ:

– DLACZEGO NIE POWINNIŚMY UŻYWAĆ DIY FILTRÓW UV? klik

– SPF – czy na pewno dobrze rozumiesz to oznaczenie? klik

– FOTOTYPY SKÓRY A WRAŻLIWOŚĆ NA PROMIENIOWANIE UV klik

 

ŹRÓDŁA:

  1. Ngoc et al., Recent Trends of Sunscreen Cosmetic: An Update Review, 2019, Cosmetics, 6, 64 klik
  2. Geoffrey et al., Sunscreen products: Rationale for use, formulation development and regulatory considerations, 2019, Saudi Pharmaceutical Journal, 27, 1009-1018 klik
  3. SUNSCREEN FAQS, American Acadamy of Dermatology, dostęp 24.07.2020 klik
  4. Debunking sunscreen myths part 3, BASF, dostęp 27.07.2020 klik
  5. SPF ISO 24444 Protocol Testing, Eurofins, dostęp 27.07.2020 klik
  6. ISO 24443 Determination Of Sunscreen UVA Photoprotection in vitro, dostęp 29.07.2020 klik
  7. Cosmetics Europe Recommendation No 25 Use of appropriate validated methods for evaluating sun product protection, 2013, dostęp 29.07.2020 klik
  8. Latha et al., Sunscreening Agents, A Review, 2013, J Clin Aesthet Dermatol., 6, 16–26 klik
  9. Schalka et al., Sun protection factor: meaning and controversies, 2011, An Bras Dermatol., 86, 507-15 klik
  10. Miksa et al., Sunscreen sun protection factor claim based on in vivo interlaboratory variability, 2016, International Journal of Cosmetic Science, 38, 541-549 klik
  11. How SPF Ratings Can Do More Harm Than Good, dostęp 29.07.2020 klik